28 september 2015

De vennootschapsrechtelijke geschillenregeling: waar knelt het schoentje?

Hoewel een beetje argwanend bekeken en meestal beschouwd als uiterste “ultimum remedium”, kunnen interne disputen tussen vennoten/aandeelhouders beslecht worden middels de in het Wetboek van Vennootschappen vastgelegde geschillenprocedure. 

Deze regeling, in het Wetboek uitgewerkt voor de meest gebruikte kapitaalvennootschappen NV en BVBA, biedt de mogelijkheid een rechterlijke procedure op te starten. Om zelf uit de vennootschap te stappen en aldus uw medeaandeelhouders te verplichten om uw aandelen over te nemen, ofwel om de overige aandeelhouders uit te sluiten, middels hen te dwingen de door hen aangehouden participatie aan u over te dragen.  

Ondanks het feit dat bovenvermelde “geschillenregeling” op papier mooi lijkt te ogen, blijkt het vooralsnog geen populair instrument bij geschillenoplossing.  We lichten de twee voornaamste oorzaken voor u toe. 

Gegronde reden voor procedure geschillenregeling

Er dient een gegronde reden aan de basis van de procedure te liggen. Bij uittreding (de overname van uw aandelen door uw medeaandeelhouders) betekent dit dat moet aangetoond kunnen worden dat het redelijkerwijze niet meer van u kan verwacht worden om nog langer aandeelhouder te blijven en te participeren in de vennootschap.  

Kiest u echter voor de uitsluiting (de overname van de aandelen van uw medeaandeelhouders), waarbij u één of meerdere aandeelhouders wenst uit te sluiten, dan komt het er in de praktijk op aan de meeste garanties en/of waarborgen voor de succesvolle verderzetting van de onderneming te kunnen bieden. 

Vaststelling van de waarde van de aandelen en het tijdstip ervan

Enerzijds zal de waardebepaling door een buitenstaander (rechter) dienen te gebeuren. Anderzijds is het  niet ondenkbaar dat de omstandigheden die aanleiding hebben gegeven tot toepassing van de procedure, de cijfers van de vennootschap negatief beïnvloed hebben.  

De waarde van de aandelen kan dus sterk verschillen afhankelijk van het moment waarop deze beoordeling gebeurt.  Het hoogste rechtscollege van ons land was eerder de mening toegedaan, dat geen rekening mocht worden gehouden met de onderliggende omstandigheden en/of redenen. In navolging daarvan poneerde de rechtsleer  dat de datum van het vonnis als beoordelingsdatum moest worden genomen. In de praktijk echter, werd door de rechtspraak, vaak een beoordelingsdatum vastgelegd die toch afhankelijk was van de omstandigheden in casu. 

Recent beëindigde het Hof van Cassatie voormelde discussie, door te stellen dat de beoordeling van de waarde in beginsel dient te gebeuren op de datum van het vonnis (zijnde de datum waarop de overdracht rechterlijk wordt bevolen). Deze datum kan evenwel worden verschoven rekening houdend met de onderliggende omstandigheden en het gedrag van de partijen.

Hiermee bevestigt zij dus uitdrukkelijk de bestaande rechtspraktijk. In concreto houdt dit in dat de bevoegde rechter waardeverminderingen ten gevolge van concrete omstandigheden, onderliggende redenen of gedragingen van de partijen kan neutraliseren en dat deze de waardering van de aandelen dus kunnen beïnvloeden.  

De vraag blijft of de uitdrukkelijke bevestiging van de reeds gangbare praktijk de waardering van aandelen in het kader van de geschillenregeling minder delicaat zal maken, waardoor de procedure in geval van ernstige interne discussies sneller zal worden overwogen.     

Legal

Heb je nog verdere vragen hierover? Neem dan zeker contact op met onze adviseurs! Let's talk!

Gerelateerde artikelen

Fiscale besparing op je buitenlandse onroerende goederen?
Optimaal beheer Tax
22 oktober 2021

Fiscale besparing op je buitenlandse onroerende goederen?

Bezit je een tweede verblijf in het buitenland? Een recent arrest van het Hof levert je voor het aanslagjaar 2021 mogelijks een fiscale besparing op. ...

Lees meer
Aandelenopties en inschrijvingsrechten als instrument van alternatieve verloning
Optimaal beheer Legal
21 oktober 2021

Aandelenopties en inschrijvingsrechten als instrument van alternatieve verloning

Naast de meer klassieke verloningsvormen kunnen ook aandelenopties en inschrijvingsrechten een aantrekkelijk alternatief zijn voor je ...

Lees meer
Opportuniteit voor je bv: aandelen uitgeven als vergoeding voor inbreng in natura?
Optimaal beheer
11 oktober 2021

Opportuniteit voor je bv: aandelen uitgeven als vergoeding voor inbreng in natura?

In sommige gevallen is het voor een BV eenvoudiger om geen aandelen uit te geven als vergoeding voor een inbreng in natura. Deze vlieger gaat niet op ...

Lees meer