26 april 2021

5 tips voor ondernemingen in moeilijkheden

April 2021. De eerste verjaardag van een sociaal en economisch woelig corona-jaar, zo ook voor vele ondernemers. Volgens recente faillissementscijfers blijkt dat er in januari 2021 de helft minder ondernemingen failliet werden verklaard dan in januari 2020. Nochtans, als we de voorspellingen mogen geloven, komt er een golf van faillissementen op ons af. Na elk faillissement zal een curator het doen en laten van een bestuurder tegen het licht houden. We geven dan ook graag een aantal tips om rekening mee te houden als bestuurder, met focus op ondernemingen in moeilijkheden.

Vermijd de valkuilen als bestuurder en als ondernemer en registreer je voor ons webinar over de faillisementsprocedure en haar alternatieven op 20 mei. 

Registreer je hier voor het webinar

 

1. Ken de statuten van je vennootschap

Voor veel bestuurders is dit ongetwijfeld een open deur intrappen, maar het is belangrijk om de statuten van de vennootschap waar je een mandaat in hebt, te kennen. Die bepalen namelijk welke beperkingen en verplichtingen je als bestuurder hebt. Denk bijvoorbeeld aan de verplichting om jaarlijks de algemene vergadering bijeen te roepen. Het is die vergadering van aandeelhouders die zal moeten oordelen over het ontwerp van jaarrekening die het bestuursorgaan heeft voorbereid.

Teneinde een waarheidsgetrouw beeld te geven, zullen bepaalde boekhoudkundige posten - in het bijzonder door het bestuursorgaan - onder de loep moeten worden gehouden. Denk daarbij onder andere aan dubieuze debiteuren, voorzieningen en de voorraad. Bij twijfel kan het aangewezen zijn om dit ook duidelijk mee te delen aan de algemene vergadering. Bovendien is het een goed idee om ook elk jaar de kwijting van het bestuur uitdrukkelijk op te nemen als agendapunt op deze algemene vergadering.

 

2. Notuleer beslissingen, zeker als je het er niet eens mee bent

Moeilijke fases in het leven van een onderneming vragen vaak om nog moeilijkere beslissingen. Verschillende zienswijzen tussen bestuurders zijn daarbij niet ondenkbaar. Worden er echt beslissingen genomen waar je niet achter staat, dan kan het belangrijk zijn om dit te laten notuleren in de vergadering. Op die manier kan een bestuurder vermijden om later aansprakelijk te worden gesteld voor een beslissing waar hij/ zij geen deel aan heeft gehad.

 

3. Wees op je hoede bij het selectief betalen van schuldeisers

Bij gebreke aan een situatie van samenloop (bv. faillissement) kies je als bestuurder in principe zelf wie je gaat betalen. Veelal wordt er daardoor eerst betaald aan diegenen die het meest druk op de ketel zetten en/ of aan bevriende leveranciers. Of dat altijd een goed idee is, is een andere zaak. In principe mag deze vrije keuze slechts worden gehandhaafd tot zo lang er nog financieel herstel van de onderneming mogelijk is en er nog geen sprake is van staking van betaling.

Bovendien kunnen sociale en fiscale schulden (RSZ, BTW en bedrijfsvoorheffing) die op het eerste zicht als niet-essentieel worden beschouwd ingeval van langdurige wanbetaling, aanleiding geven tot hoofdelijke aansprakelijkheid van de bestuurders. Het is dus geen goed idee om net deze schuldeisers niet te betalen en bijvoorbeeld wel bevriende leveranciers.

 

4. Als de alarmbel afgaat, luidt ze dan

Het wetboek van vennootschappen en verenigingen voorziet in een specifieke procedure die gevolgd moet worden indien bepaalde drempels worden overschreden die doen vermoeden dat de onderneming in moeilijkheden zit. Concreet is een bestuurder verplicht om een bijzonder verslag op te maken en een algemene vergadering bijeen te roepen van zodra het netto-actief van de vennootschap negatief is geworden of dreigt te worden. In een besloten vennootschap komt daarbij nog de bijkomende verplichting dat deze procedure ook gevolgd moet worden als blijkt dat de vennootschap de komende 12 maanden niet in staat zal zijn om haar schulden te betalen.

In het bijzonder verslag zal de bestuurder herstelmaatregelen moeten voorzien om de continuïteit van vennootschap te garanderen of, ingeval van discontinuïteit, de aandeelhouders ervan moeten overtuigen om over te gaan tot ontbinding en vereffening.

Door deze procedure proactief, stipt en bedachtzaam na te leven kan het risico op persoonlijke aansprakelijkheid als bestuurder al in zeer grote mate worden vermeden of minstens beperkt. Het stopt uiteraard niet met het luiden van de alarmbel, ook nadien moet je als bestuurder alert blijven voor omstandigheden die een impact hebben op de voorgenomen herstelmaatregelen.

 

5. Wat als er geen kennelijk redelijk vooruitzicht meer is?

Een onderneming bevindt zich in staat van faillissement wanneer ze op duurzame wijze heeft opgehouden te betalen en wanneer haar krediet geschokt is.

Het krediet van de onderneming is maar geschokt wanneer schuldeisers het vertrouwen verliezen in de onderneming. Geven schuldeisers nog afbetalingsplannen omdat ze geloven in jouw onderneming op langere termijn, dan heeft je onderneming nog krediet. Krediet is dus in zekere zin een kwestie van vertrouwen.

Het feit dat enige schulden onbetaald zijn, volstaat zeker niet altijd om te oordelen dat de onderneming op duurzame wijze heeft opgehouden te betalen. Het gebrek aan liquiditeit moet van blijvende aard zijn.

Wanneer voldaan is aan bovenvermelde voorwaarden dan is het bestuursorgaan in principe verplicht om binnen de twee maand na deze vaststelling zelf de boeken neer te leggen. Het faillissement niet aangeven, kan bijzonder zware gevolgen hebben in het licht van een eventuele aansprakelijkheidsvordering. Schulden die na deze kritieke datum zijn ontstaan, zouden namelijk kunnen worden verhaald op de bestuurders.

Een faillissement kan eenvoudig worden aangegeven via het digitaal platform (regsol.be) dat daarvoor door de overheid ontwikkeld werd. Nadat deze procedure wordt doorlopen, stelt de rechtbank een curator aan die het volledig beheer verwerft over de failliete vennootschap. De gefailleerde heeft na de aanstelling van de curator geen enkele beslissingsbevoegdheid meer. Voormalige bestuurders of de gefailleerde natuurlijke persoon kunnen perfect ander werk uitvoeren. Eventuele inkomsten die worden verworven, moeten namelijk niet worden afgegeven aan de curator. Schuldeisers kunnen vanaf het openvallen van het faillissement een opgave van schuldvordering doen.

In sommige gevallen kan geopteerd worden voor een deficitaire vereffening als alternatief van een faillissement. Bij een dergelijke procedure is het grote verschil dat de controle niet uit handen moet worden gegeven aan een curator, hetgeen uiteraard veelal betekent dat betaalde activa aan een hogere waarde kunnen worden gerealiseerd. Zowel een ontbinding/ vereffening in één akte (de zogenaamde “turboliquidatie”) als de volledige procedure van ontbinding/ vereffening zijn bijzonder technisch. Om succesvol te zijn, zullen zowel schuldeisers als aandeelhouders mee moeten willen in dit verhaal.

 

Wil je als bestuurder weten hoe je jouw aansprakelijkheid best zoveel mogelijk beperkt? Ben je benieuwd naar het verschil tussen een faillissement en een (deficitaire) vereffening? Schrijf dan zeker in voor ons webinar op 20 mei, met focus op de voornaamste speerpunten.

Registreer je hier voor het webinar

 

Vragen of meer info? Neem gerust contact met onze adviseurs Legal.

 

VGD_STNIKLAAS-Marcou_Hilde_sq

Hilde Marcou

M: hilde.marcou@vgd.eu 

 

 

VGD_STNIKLAAS-Schelfout_Sandrine_sqSandrine Schelfout

M: sandrine.schelfout@vgd.eu 

 

 

Kristof van der gotenKristof Van Der Goten

M: kristof.van.der.goten@vgd.eu 

 

 

VGD_STNIKLAAS-Werbrouck_Valerie_sqValerie Werbrouck

M: valerie.werbrouck@vgd.eu 

 

 

 

faillisement 2

Legal

Heb je nog verdere vragen hierover? Neem dan zeker contact op met onze adviseurs! Let's talk!

Gerelateerde artikelen

Vereenvoudig de aandeelhoudersstructuur van je vennootschap(pen)
Optimaal beheer
06 mei 2019

Vereenvoudig de aandeelhoudersstructuur van je vennootschap(pen)

Het seizoen van de algemene vergaderingen draait stilaan op volle toeren. Met deze algemene vergaderingen in het achterhoofd, is het een uitgelezen ...

Lees meer
De wettelijke reserve in het WVV:  toch weer even anders
Optimaal beheer
27 juli 2020

De wettelijke reserve in het WVV:  toch weer even anders

Het nieuwe Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) heeft de kaarten grondig herschud, ook wat betreft de verplichting voor bepaalde ...

Lees meer